28-9-2020  |  Nieuwsbericht

Maatschappelijke opgaven van corporaties sterk onder druk

Corporaties beschikken over onvoldoende middelen om alle maatschappelijke opgaven op te pakken. Dat blijkt uit een gezamenlijk onderzoek van de ministeries van Binnenlandse Zaken, Financiën, Economische Zaken en Klimaat en koepelorganisatie Aedes. Minke Kolstein, bestuursadviseur van Ymere, maakt zich zorgen.

 

Uit het onderzoek blijkt dat ongeveer een kwart van de maatschappelijke opgaven van corporaties, ter waarde van 30 miljard euro mogelijk blijft liggen.

Wat zijn die opgaven? 

“Dan hebben we het allereerst over het terugdringen van het woningtekort. Dat is de grootste opgave waar we in de Metropoolregio Amsterdam (MRA) voor staan. Jaarlijks moeten er in de  MRA 15.000 nieuwbouwwoningen worden gebouwd, waarvan 5.000 in het sociale segment. Dat is onze ambitie. Daarnaast is er de maatschappelijke noodzaak om woningen te verduurzamen, willen we voldoen aan het Klimaatakkoord. Waarbij meteen aangetekend moet worden dat investeringen in duurzaamheid veelal onrendabel zijn, wat nogal een grote claim legt op onze beschikbare middelen. We willen immers dat woningen voor onze huurders ook na die verduurzaming betaalbaar blijven. Zoals de situatie er nu voor staat moeten we scherpe keuzes maken, omdat we niet voldoende middelen hebben om beide opgaven komende jaren in voldoende mate op te pakken. In de regio Rotterdam gaat dat in 2024 tot problemen lijden, bij ons vermoedelijk een tot twee jaar later.”  


Hoe komt dat precies?  

“Belangrijke oorzaak is dat de kosten van corporaties sneller stijgen dan de huurinkomsten. Daarnaast hebben corporaties te maken met een enorme belastingdruk: denk aan de Verhuurdersheffing en de Vennootschapsbelasting. Dat maakt dat er minder ruimte is om te investeren, terwijl we al dicht tegen onze ratio’s aan zitten: we investeren al jaren naar vermogen. De eerlijkheid gebiedt daarnaast te zeggen dat er niet louter een financieel probleem is. Kijken we bijvoorbeeld naar bouwlocaties, dan gooien ook ingewikkelde en vertragende procedures, weinig afstemming tussen overheden en lokale perikelen regelmatig roet in het eten.” 

Wat zijn de gevolgen als we zo doorgaan? 

“Het gevolg is bijvoorbeeld dat een groeiende groep mensen niet aan een geschikte woning kan komen. Kinderen zullen langer bij hun ouders blijven wonen, partners die in scheiding liggen zullen langer op woonruimte moeten wachten, studenten kunnen niet op kamers, mensen moeten steeds verder van hun werk gaan wonen… En ga zo maar door. Ook de verduurzaming van onze voorraad zal vertraging oplopen. Het Rijk zal haar klimaatdoelen niet halen. De maatschappelijke opgaven waar corporaties in de MRA voor staan is heel groot. We investeren tot op het randje om dat voor elkaar te krijgen. Maar die opgave groeit alleen maar door. En dat is enorm frustrerend.” 

Wat moet er gebeuren? 

“Er zijn structurele oplossingen nodig, dat is duidelijk. Met de verkiezingen in het vooruitzicht is de vrees dat daar pas na de formatie stappen in zullen worden gezet. Zo lang kunnen wij en de maatschappelijke opgaven waar wij voor staan niet wachten. Aedes stelt daarom voor om een Commissie van Wijzen aan te stellen die nu alvast pasklare oplossingen gaat bedenken als input voor het nieuwe regeerakkoord. Zodat we geen tijd verliezen. Het is aan ons – corporaties, gemeenten, bouwpartijen en andere partners – om de urgentie van structurele oplossingen aan te kaarten en op de agenda te houden. Er zijn al allerlei beleidsopties doorgerekend, dus er ligt al veel. Zo’n commissie kan dus een vliegende start maken.” 

Wat zijn mogelijke oplossingen? 

“Uit berekeningen blijkt dat een halvering van de Verhuurdersheffing al een enorme impact heeft, laat staan wat er gebeurt als je die helemaal afschaft. Het ligt voor de hand om de oplossing te zoeken in minder belastingdruk voor corporaties. Dan ontstaat er ruimte in de kasstromen en is het eenvoudiger om geld te lenen. Zodoende komen er meer middelen beschikbaar om meters te maken in terugdringing van het woningtekort en verduurzaming van onze woningen. Daarbovenop is echter ook meer commitment van het Rijk nodig. In de vorm van meer regie, doorzettingsmacht bij het aanwijzen van bouwlocaties, snellere procedures en waar nodig door maatschappelijke opgaven te versnellen via expertteams. Nu drie ministeries in het recente rapport samen met Aedes constateren dat de nood echt aan de man is, is er eindelijk erkenning dat het zo niet langer kan en lijkt de tijd rijp om door te pakken.” 

 

Wilt u op de hoogte blijven?

Ontvang interessante informatie over wonen in de Metropoolregio Amsterdam en over Ymere in uw mailbox.

Ja, ik ontvang graag de nieuwsbrief

Uw privacy is 100% gegarandeerd
U ontvangt ongeveer 4 keer per jaar de nieuwsbrief