Dat meldt RTL Nieuws vandaag op basis van cijfers van de Autoriteit Woningcorporaties en Huurcommissie. Woningcorporatie Ymere herkent dit beeld en benadrukt dat het herstellen van vertrouwen – en achterstallig onderhoud – tijd kost.
Het is een bekend probleem in de volkshuisvesting: de mismatch tussen de miljoenen die corporaties uitgeven en de daadwerkelijke tevredenheid van de huurder. Bij woningcorporatie Ymere staat het gemiddelde tevredenheids-rapportcijfer al jaren op een stabiele, onopvallende 7. Huurders zijn overwegend te spreken over de indeling van hun huis en de buurt, maar klagen over slechte (geluids)isolatie en, als mogelijk gevolg daarvan, vocht en schimmel. Ymere-directievoorzitter Erik Gerritsen snapt de onvrede en kijkt daarbij kritisch naar het eigen handelen van de corporatie in de afgelopen jaren.
Het eerlijke verhaal
Een groot deel van het onderhoudsbudget gaat tegenwoordig naar de bestrijding en het voorkomen van schimmel. Jarenlang was de standaard reactie van veel corporaties bij vochtproblemen: de huurder ventileert niet goed. Ook Ymere maakte zich daar schuldig aan. Gerritsen windt er geen doekjes om: "Het eerlijke verhaal is dat we de verantwoordelijkheid te vaak te snel bij de huurder legden," erkent hij. "Dat leidde steevast tot frustratie en oeverloze discussies. We lieten problemen op hun beloop en deden het af als verkeerd bewonersgedrag. Daar hebben we nu radicaal mee gebroken. Dat we bewoners zo lang lieten zitten, is heel verdrietig. Daar bied ik mijn excuses voor aan."
Ymere draait de bewijslast nu om en roept huurders actief op zich te melden, waarna de corporatie eerst op zoek gaat naar de (bouwkundige) oorzaak. "Soms is dat simpel, meestal ingewikkeld," stelt de directievoorzitter. "Weinig ventileren kan één van de oorzaken zijn, maar we gaan ook op zoek naar andere mogelijk bouwkundige oorzaken. Het uitgangspunt is vanaf nu helder: schimmel hoort simpelweg niet in huis. En wij doen alles wat in onze macht ligt om dat op te lossen. We halen het altijd weg. En als we geen bouwkundige oorzaak vinden helpen we de bewoner met tips om nieuwe schimmel te voorkomen.”
Jarenlange strijd aan het Sumatraplantsoen
Hoe stroperig het proces in het verleden verliep, bewijst de situatie van een gezin van vier aan het Sumatraplantsoen in Amsterdam. Jarenlang leefden zij in een driekamerappartement vol grote, zwarte schimmelplekken. Hun klachten bleven onopgelost. Tot twee keer toe stapte het gezin naar de Huurcommissie en zelfs een gang naar de rechter mocht niet baten; het gebrek werd juridisch niet afdoende aangetoond.
Dit adres is nu een van de woningen die Ymere via de nieuwe, zelfkritische aanpak heeft aangepakt. Onafhankelijk onderzoek wees uit dat de gevel simpelweg niet meer waterdicht was. Een kapotte voeg zorgde ervoor dat regenwater de binnenmuren in trok. Ymere heeft inmiddels de gevel gerepareerd, het ventilatiesysteem vernieuwd, dubbelglas geplaatst en de muren schimmelvrij gemaakt en geschilderd. Het resultaat is een enorme verbetering. Helaas is nog niet alle schimmel weg, vermoedelijk door een constructiefout (een zogeheten koudebrug) in het gebouw. Gerritsen: "Dat is lastiger. Toch werken we aan een betere isolatie en nieuwe kozijnen. Juridisch zijn we hiertoe niet verplicht, maar we doen wat in onze macht ligt om de schimmel te verwijderen. "Ook krijgen bewoners advies hoe vocht in huis te voorkomen en welk gedrag extra risico's oplevert: zoals was drogen op de verwarming zonder extra te ventileren.
Overigens zijn de beelden die RTL Nieuws laat zien van zwarte muren van vóór de werkzaamheden. Dat de schimmel nu nagenoeg is verdwenen wordt niet getoond.
Miljoeneninvesteringen
Dat het rapportcijfer van huurders ondanks deze nieuwe aanpak nog niet direct omhoogschiet, noemt Gerritsen logisch. "Vertrouwen komt te voet en gaat te paard. Als je jarenlang naar schimmel op je slaapkamermuur hebt gekeken en wij je klachten niet serieus hebben genomen, ga je ons nu niet ineens een acht geven. Huurders denken terecht: eerst zien, dan geloven."
Om die inhaalslag te maken, trekt de corporatie de portemonnee. Waar Ymere in 2022 nog 250 miljoen euro uitgaf aan woningverbetering, is dat budget in 2025 opgelopen tot 410 miljoen euro. Ter vergelijking: aan het bouwen van nieuwe huizen werd vorig jaar 255 miljoen euro besteed.
Spagaat tussen wens en werkelijkheid
Hoewel Gerritsen het liefst ziet dat al het achterstallig onderhoud morgen is opgelost, waarschuwt hij dat corporaties in een onmogelijke spagaat zitten. Zo kampen ze met fors gestegen bouwkosten en worden woningen ver onder de kostprijs verhuurd om ze betaalbaar te houden voor mensen met een smalle beurs.
Bovendien is Gerritsen kritisch op de rol van de Rijksoverheid, die corporaties deels belemmert in hun kerntaak. "We worden door Den Haag financieel stevig onder druk gezet. De eerste twee maanden huur per jaar betalen we aan belasting. Tegelijkertijd eist diezelfde overheid dat onze huizen er perfect bij staan, dat we in rap tempo verduurzamen én dat we massaal nieuwe woningen bijbouwen. Dat wringt. Hoe graag we ook willen, het kan simpelweg niet allemaal tegelijk."